Positieve belastingsamenwerking krijgt te weinig kans

Home » Actueel » Nieuws » 2017 » September » Positieve belastingsamenwerking krijgt te weinig kans

Positieve belastingsamenwerking krijgt te weinig kans

Onafhankelijk onderzoeker Prof.dr. J. Bossert heeft zijn rapport opgeleverd over het functioneren van de Belastingsamenwerking Stichtse Vecht, Weesp en Wijdemeren (BSWW).

Aanleiding vormden problemen om de gemeentelijke belastingaanslagen 2017 op tijd te verzenden. Zijn conclusie: er is niets mis met de basisgedachte van kostenbesparing door samenwerking, maar door een combinatie van factoren is het niet goed van de grond gekomen.

BSWW is onder een ongelukkig gesternte tot stand gekomen. De oorspronkelijke gedachte van een brede samenwerking tussen de drie gemeenten werd verlaten en BSWW bleef als enige onderdeel van samenwerking over. Dit heeft in de startperiode geleid tot onvoldoende bestuurlijke en ambtelijke aandacht voor deze uitvoeringstaak.

‘Hoofdlijnen rapport onderschreven’

Bestuursvoorzitter Freek Ossel: “Wij onderschrijven de hoofdlijnen van het rapport van professor Bossert en voelen ons verantwoordelijk voor de gemeenschappelijke regeling en de daarbinnen ontstane situatie. De gang van zaken is een flinke domper voor bestuurders en ambtenaren. We willen hiervan leren en de organisatie en de bestuurlijke en ambtelijke aansturing verbeteren. Vanaf januari 2017 genomen besluiten over het op orde brengen van de organisatie zijn al stappen in de goede richting. De medewerkers van BSWW verdienen deze verbeteringen, het heeft niet aan hun inzet gelegen. Er is hard gewerkt om de aanslagen toch zoveel mogelijk op tijd te versturen. Het is aan de gemeentebesturen om te onderzoeken wat de beste optie is voor de toekomst en daarbij geen overhaaste stappen te nemen.”

Succesvoorwaarden worden afbreukrisico’s

Onderzoek vooraf toont de financiële voordelen van samenwerking aan. Maar er is onvoldoende gestuurd op de voorwaarden voor succes: kwaliteit basisgegevens, organisatiestructuur en toezicht, IT-infrastructuur, werkcultuur en frictiebudget. In de loop der tijd blijken al deze factoren afbreukrisico’s te vormen. De basisbestanden van de gemeenten zijn voor een deel van onvoldoende kwaliteit en vergen een extra bewerking. Het externe ICT bureau levert niet op tijd een niet volwaardig product. Er is afwijkend van het advies uit de businesscase geen frictiebudget gekomen.

Extra kosten hadden begroot moeten worden

Tegelijkertijd moeten de belastingaanslagen op tijd de deur uit. De organisatie, die nog in een problematische opbouw verkeert, moet onder druk een reguliere prestatie leveren. De organisatie krijgt niet de tijd om zich organisch te ontwikkelen, laat staan te herstellen. Er is interim-management nodig en extra IT deskundigheid. Dit geeft extra kosten, die niet zijn begroot omdat geen frictiekosten zijn opgenomen. Overigens laat de financiële analyse zien dat er niet zozeer teveel is uitgegeven, maar dat bekende (frictie)kosten niet zijn meegenomen in de begrotingen 2016/2017.

Aanpassingen noodzakelijk

Conclusie van de onderzoeker is dat voor het voortbestaan van de organisatie - in wat voor vorm dan ook - aanpassingen noodzakelijk zijn. Er zijn verbeteringen nodig op het terrein van: governance (bestuur en toezicht), beleid en doelen, directie en management, ICT en financieel management. De vereiste aanpassingen zijn haalbaar, maar vragen om investeringen in tijd en geld.

Aanbeveling: verken opties voor de toekomst

De onderzoeker acht diverse opties voor de toekomst van BSWW mogelijk, variërend van doorgaan tot stoppen. Hij spreekt een voorkeur uit voor continuering en BSWW onder te brengen bij een bestaand orgaan, dat heeft bewezen deze taak op de gewenste schaal te kunnen uitvoeren. De haalbaarheid van de verschillende oplossingsrichtingen dient nader onderzocht te worden. Los hiervan is het noodzakelijk om de bestaande samenwerking op vlieghoogte te brengen voor het minimale uitvoeringsniveau voor 2018 en wellicht 2019.

Rapport

Rapportage Belastingsamenwerking Stichtse Vecht, Weesp en Wijdemeren.

dinsdag 12 september 2017