Gemeente Wijdemeren - Evaluatie participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen

De gemeente Wijdemeren heeft een evaluatie uitgevoerd naar participatie bij ruimtelijke plannen. Sinds 2016 is participatie een verplicht onderdeel van het proces rond ruimtelijke plannen. Met de naderende komst van de Omgevingswet is het nu een goed moment om te kijken of dit proces verder geoptimaliseerd moet worden.

Inspraak en participatie worden steeds belangrijker. Inwoners praten graag mee over de (ruimtelijke) ontwikkelingen in de directe omgeving. Tijdens het participatieproces moet er voortdurend worden gezocht naar een balans, waarin zowel de belangen van de initiatiefnemer, als van omwonenden, woningzoekenden, belangenverenigingen, e.d. evenwichtig tegen elkaar worden afgewogen.

Verschillende verwachtingen

Uit de evaluatie blijkt een verschil tussen de verwachtingen die inwoners hebben van een participatieproces en de daadwerkelijke ervaring. Er bestaat bijvoorbeeld een ander beeld van het doel van de participatie tussen inwoners en initiatiefnemer, waardoor deelnemers aan participatieprocessen achteraf het gevoel krijgen dat hun inbreng niet serieus genomen wordt. Ook laat de evaluatie zien dat er regelmatig onduidelijkheid is over het verloop van het participatietraject en de rolverdeling in de communicatie.

Adviezen

Naar aanleiding van de evaluatie heeft het college drie adviezen opgesteld

  1. Doel van participatie: het moet voor iedereen duidelijk zijn en blijven wat het doel van de participatie is. Het doel verschilt per project; bij kleine (tot vier woningen) bouwplannen mag participatie worden ingezet om draagvlak te creëren, bij wat grotere (vanaf vier woningen) bouwplannen zal participatie ook ingezet worden om het proces te verrijken.
  2. Proces van participatie: het moet duidelijk zijn wie welke verantwoordelijkheid heeft in welk gedeelte van het participatieproces, een tijdspad kan hierbij ter ondersteuning dienen.
  3. Mediation: participanten moeten bij de gemeente mediation aan kunnen vragen, zodat conflicten, met behulp van een hiertoe bevoegd bemiddelaar, eerder opgelost kunnen worden.

Verdere uitwerking

In het najaar wordt de evaluatie van participatieprocessen besproken met de gemeenteraad tijdens een beeldvormende sessie. Hierna volgt de praktische uitwerking. Er wordt een nieuwe versie van het Stappenplan participatie en communicatie bij ruimtelijke plannen ontwikkeld. Ook komt er een format voor de verslaglegging van het participatieproces waarin de initiatiefnemer moet laten zien wat hij/zij heeft gedaan om omwonenden bij het project te betrekken. Deze verslaglegging wordt gebruikt bij de besluitvorming.

Met deze aanpassingen wil het college aan initiatiefnemers duidelijkere eisen meegeven waar zij aan moeten voldoen en daarmee meer grip krijgen op een goed verloop van het participatieproces. Bedoeling is dat er vanaf 1 januari 2021 gewerkt wordt met het nieuwe stappenplan en format voor verslaglegging van participatieprocessen.

Ondanks de aanpassingen aan het proces kan participatie nog steeds verschillend worden beleefd en leidt het ook niet altijd tot het gewenste resultaat voor álle betrokkenen.

Omgevingswet

Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Eind 2022 wordt geëvalueerd of deze aanpassingen in het participatieproces voldoende aansluiten bij de participatieverplichtingen vanuit de Omgevingswet.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of de evaluatie van participatieprocessen bij ruimtelijke ontwikkelingen? Mail dan naar info@wijdemeren.nl tav. Mevrouw F. de Nooij.  

Lees hier het gehele evaluatierapport participatie.

woensdag 4 november 2020